Nâng tầm cảng biển Việt Nam

Theo GTVT - 01/10/2012

Hàng loạt định hướng, giải pháp cơ bản khắc phục những tồn tại, bất cập trong quản lý, quy hoạch, phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đã được đưa ra tại Hội nghị chuyên về quy hoạch, quản lý khai thác cảng biển và logistics do Bộ GTVT tổ chức cuối tuần qua tại Hà Nội.

Nhận diện bất cập

Nhìn thẳng, đánh giá đúng những bất cập để có những giải pháp đúng, nâng tầm hệ thống cảng biển Việt Nam là chỉ đạo “đặt hàng” các chuyên gia, lãnh đạo địa phương, doanh nghiệp tham dự Hội nghị của Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Công.

Nâng tầm cảng biển Việt Nam
Tân cảng Sài Gòn là một trong những cảng đầu tư hiện đại với công nghệ quản lý tiên tiến bậc nhất cả nước hiện nay.

Ông Đỗ Hồng Thái - Phó Cục trưởng Cục Hàng hải VN cho biết nếu không tính đến các cảng nổi dầu thô ngoài khơi, hệ thống cảng biển Việt Nam hiện có 30 cảng biển đang hoạt động với 166 bến cảng, 350 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng 45.000m cầu cảng với năng lực thông qua khoảng 350 - 370 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, ông Thái cũng thừa nhận vẫn còn rất nhiều bất cập trong việc xây dựng, phát triển hệ thống cảng biển, trong đó có tình trạng bất bình hành cung cầu hàng hóa giữa các nhóm cảng biển trọng yếu.

Cụ thể, do việc đầu tư khai thác nhóm cảng biển phía Bắc chưa đạt yêu cầu, nên cụm cảng biển ở Hải Phòng đang phải đối mặt với tình trạng quá tải. Trong khi đó, các cảng ở khu vực Cái Mép - Thị Vải mới được đầu tư xây dựng đang gặp khó khăn để tìm nguồn hàng. Tại khu vực miền Trung, ngoài cảng Quy Nhơn, hầu hết các cảng còn lại từ nhiều năm nay đang khai thác dưới công suất.

Ông Ngô Minh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Công ty Tân Cảng Sài Gòn cho biết: Kết quả sản xuất kinh doanh năm 2011 và những tháng đầu năm 2012 tại các cảng container thuộc nhóm cảng biển số 5 là rất đáng lo ngại. Hầu hết các cảng container khu vực Cái Mép - Thị Vải đều thua lỗ ít cũng 6 - 7 triệu USD, nhiều tới 20 - 30 triệu USD. “Nguy cơ mất cảng liên doanh vào tay các đối tác nước ngoài để họ chi phối thị trường kinh doanh dịch vụ cảng biển VN là điều có thể xảy ra” - ông Tuấn lo ngại.

Bất cập lớn nữa, theo ông Thái chính là việc mạng kỹ thuật hạ tầng sau cảng (điện, nước, đường giao thông sắt bộ nối mạng quốc gia...) chưa đồng bộ với quy mô, thời điểm đưa cảng vào vận hành khai thác. Hầu hết các cảng chính đều nằm sâu phía trong sông, lại gần các trung tâm dân cư đô thị nên rất khó cải tạo nâng cấp luồng và đường giao thông kết nối cảng. Đây là một trong những lý do làm dày thêm khó khăn cho nhóm cảng biển số 5 ở Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM được đầu tư lớn và hiện đại.

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường, đang có sự phối hợp chưa tốt giữa Bộ GTVT - cơ quan quản lý về quy hoạch và các địa phương - nơi trực tiếp cấp đất và cấp phép đầu tư các dự án. Đây là lý do khiến nguồn lực đầu tư cảng biển thời gian qua bị xé lẻ, không đủ lực để phát triển thành những cảng lớn tầm cỡ khu vực.

“Rõ ràng đang có những bất cập lớn về cả phần cứng - phát triển hạ tầng và phần mềm - xây dựng, quản lý quy hoạch và ban hành cơ chế vận hành các cảng biển trong nước. Nếu không sớm khắc phục tình trạng chưa có sự quản lý, tổ chức thực hiện đồng bộ tại cảng biển, đầu tư phân mảnh, chia rẽ... việc đạt mục tiêu nâng tầm hàng hải trở thành ngành kinh tế đứng thứ hai cả nước vào năm 2020 sẽ ngày càng khó khăn”, Thứ trưởng Trường cho biết.

Quản lý chặt chẽ quỹ đất xây dựng cảng biển

Đây là kiến nghị Chính phủ của Bộ GTVT để có thể nhanh chóng khắc phục tình trạng đầu tư phân mảnh, chia rẽ, không tạo được sự thống nhất về nguồn lực cảng biển được Thứ trưởng Nguyễn Văn Công nêu ra tại Hội nghị. Cùng với đó, Thứ trưởng Công cũng cho biết, Bộ GTVT sẽ tiến hành rà soát thống kê toàn bộ hệ thống cảng biển để đánh giá nhu cầu, sự cần thiết và tính khả thi đối với các dự án xây dựng chưa triển khai. Bộ GTVT cũng sẽ phối hợp với các địa phương kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch, thực hiện đầu tư các dự án theo quy hoạch; Kiên quyết thu hồi giấy phép đầu tư đối với các dự án không thực hiện đúng thời hạn quy định.

Về thu hút nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng cảng biển, Thứ trưởng Công cho biết Bộ GTVT sẽ kiến nghị Chính phủ tập trung nguồn vốn ngân sách đầu tư kết cấu hạ tầng cảng biển của các dự án trọng điểm, có tính bản lệ, đột phá. Các bến cảng không thuộc diện cấp bách, sẽ thực hiện đầu tư theo hướng xã hội hóa. Ngoài các giải pháp trên, Thứ trưởng Nguyễn Văn Công cũng khẳng định rà soát, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành hàng hải, tạo điều kiện tối đa cho DN hoạt động; Tăng cường kết nối hạ tầng giao thông với cảng biển; Thu hút lượng hàng hóa thông qua các cảng thông qua việc xây dựng các trung tâm phân phối hàng hóa, các nhà máy sản xuất, lắp ráp, chế biến sau cảng...

Số liệu của Cục Hàng hải cho thấy, với gần 170 bến cảng, chúng ta vẫn đang thiếu cầu bến cho tàu trọng tải lớn, đặc biệt là các bến cho tàu container vận hành tuyến biển xa.

Cầu bến cho tàu trên 5 vạn DWT chỉ chiếm 1,37%, cho tàu trên 2 vạn DWT chiếm 21,43%, cho tàu từ 1 - 2 vạn DWT chiếm 39,72% và cảng cho tàu dưới 1 vạn DWT chiếm 38,46%.

Trừ một số bến mới được xây dựng, đưa vào khai thác sau năm 2006 đã được trang bị các thiết bị xếp dỡ tương đối hiện đại, còn lại hầu hết vấn sử dụng các thiết bị bốc xếp thông thường, quản lý điều hành quá trình bốc xếp, bảo quản, giao nhận hàng hóa với kỹ thuật, công nghệ lạc hậu.

Thanh Bình

Nguồn: GTVT

Di dời các cơ sở nội thành: chuyển động chậm

Theo Tuoi Tre Cuoi Tuan - 23/09/2012

Bảy năm sau ngày Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định về di dời hệ ...

Cảng biển TPHCM: Đầu tư trọng tâm, trọng điểm

Theo saigondautu.com.vn - 30/08/2012

Quy hoạch phát triển cảng biển là một trong những nhiệm vụ trọng tâm m...

Bộ trưởng cùng đi khảo sát luồng tàu biển trọng tải lớn vào sông Hậu

Theo GTVT - 30/08/2012

Tiếp tục chuyến làm việc tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ, trong 2 ngày 29...